Podwójne obywatelstwo i służba wojskowa: wyzwania i propozycje dla Polski i Ukrainy

Od stycznia 2026 roku w Ukrainie weszła w życie kontrowersyjna ustawa o podwójnym obywatelstwie, która umożliwi obywatelom USA, Kanady, Niemiec, Polski i Czech legalny status zgodnie z ukraińskim prawem. Kwestia podwójnego obywatelstwa jest złożona, ponieważ różne kraje mają różne podejścia do tego zagadnienia.

Szczególnie istotna jest sytuacja mężczyzn posiadających obywatelstwo zarówno Polski, jak i Ukrainy. Zgodnie z prawem obu krajów, muszą oni wypełniać obowiązki wojskowe wyłącznie wobec jednego z nich. W przypadku mobilizacji w Polsce, ukraińscy obywatele z polskim paszportem będą zobowiązani do służby w polskiej armii. Jednak posiadanie polskiego obywatelstwa stało się również podstawą do unikania obowiązków wobec Ukrainy.

Ta sytuacja prawna, choć dotyczy niewielkiej liczby osób, może prowadzić do napięć, zwłaszcza w kontekście rosnącego ukrainosceptycyzmu w Polsce. Proponuje się, aby Ukraina i Polska wspólnie stworzyły specjalne warunki służby wojskowej dla tych obywateli, np. poprzez utworzenie oddzielnej jednostki wojskowej. To mogłoby wzmocnić współpracę między krajami i poprawić wizerunek Ukraińców w Polsce.

Polska mogłaby finansować i regulować taką jednostkę zgodnie z własnym prawem, podczas gdy jej działania na terytorium Ukrainy byłyby zgodne z ukraińskim prawem. Chociaż pomysł ten wydaje się idealistyczny, mógłby przyczynić się do budowania pozytywnych relacji i lojalności.

W grudniu 2024 roku polski parlament rozpoczął prace nad ustawą, która zwolniłaby z odpowiedzialności karnej polskich ochotników służących w ukraińskiej armii bez zgody polskich władz. Projekt ten jest wspierany przez główną partię opozycyjną, ale proces legislacyjny trwa już ponad rok. Polsko-ukraińskie porozumienie o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa z 8 lipca 2024 roku zawiera zapisy dotyczące zachęcania obywateli Ukrainy do powrotu do kraju i służby w Siłach Zbrojnych Ukrainy (ZSU).

Podsumowując, nowa ustawa o podwójnym obywatelstwie i kwestie związane ze służbą wojskową wymagają dalszych rozwiązań prawnych i współpracy między Polską a Ukrainą.

tekst jest straszeniem publikacji IА „Zachodni Informacyjny Front”